Rozdział 7 – Teoria

5. Zarządzanie ryzykiem cybernetycznym a systemem zarządzania bezpieczeństwem (SMS)

5.3. Włączenie ryzyka cybernetycznego do systemu zarządzania bezpieczeństwem (SMS)

Włączenie ryzyka cybernetycznego do systemu zarządzania bezpieczeństwem (SMS) polega na wbudowaniu cyberbezpieczeństwa w istniejącą strukturę oraz kulturę zarządzania bezpieczeństwem i ryzykiem. Proces ten dobrze wpisuje się w model Plan-Do-Check-Act (PDCA) stosowany w systemach zarządzania bezpieczeństwem (ISM).

Plan: Identyfikacja i ocena ryzyka cybernetycznego

  1. Ocena ryzyka: Przeprowadzenie kompleksowej oceny ryzyka cybernetycznego dla systemów pokładowych i lądowych
  2. Mapowanie zasobów: Sporządź spis wszystkich systemów IT i OT, w tym interfejsów między nimi (np. ECDIS podłączony do sieci LAN z dostępem do Internetu)
  3. Modelowanie zagrożeń: Zidentyfikuj zagrożenia (np. złośliwe oprogramowanie przenoszone przez pamięci USB, ataki zdalne) oraz związane z nimi słabe punkty
  4. Analiza skutków: Oceń, w jaki sposób cyberincydent mógłby wpłynąć na bezpieczeństwo, nawigację lub integralność ładunku.

Do wizualizacji potencjalnych ścieżek cyberzagrożeń wykorzystuje się narzędzia takie jak FMECA (analiza trybów awarii, skutków i krytyczności) lub analiza BowTie.

Wprowadź środki kontroli w zakresie cyberbezpieczeństwa

1. Środki techniczne:

a. Segmentacja sieci (np. oddzielenie sieci OT od sieci IT)

b. Kontrola dostępu i uwierzytelnianie (np. uwierzytelnianie wieloskładnikowe – MFA)

c. Harmonogramy zarządzania poprawkami oprogramowania pokładowego

d. Oprogramowanie antywirusowe i rozwiązania do ochrony punktów końcowych

e. Szyfrowanie danych i bezpieczne tworzenie kopii zapasowych (zwłaszcza w przypadku logów i danych nawigacyjnych)

2. Środki organizacyjne:

a. Szkolenia załogi i programy dotyczące cyberhigieny

b. Polityki dotyczące ograniczeń w zakresie nośników danych na pokładzie (USSB) i nośników wymiennych

c. Jasne ścieżki zgłaszania incydentów cyberbezpieczeństwa

d. Protokoły cyberbezpieczeństwa wbudowane w procedury planowania rejsu i zawijania do portów

Sprawdź: Monitoruj i kontroluj środki cyberbezpieczeństwa

  1. Monitorowanie wydajności: Wykorzystaj kluczowe wskaźniki wydajności (KPI), takie jak liczba zablokowanych prób włamania lub pomyślnie przejście symulacji phishingu
  2. Audyty wewnętrzne: Uwzględnij środki kontroli cyberbezpieczeństwa w regularnych audytach SMS
  3. Przegląd logów: Regularnie przeglądaj logi dostępu, alerty IDS i logi systemowe pod kątem anomalii
  4. Skanowanie podatności: Przeprowadzaj okresowe skanowanie systemów pokładowych i podłączonych do lądu

Skuteczność środków kontroli cyberbezpieczeństwa powinna być weryfikowana podczas wewnętrznych audytów ISM i przeglądów kierownictwa.

Działaj: reaguj i wprowadzaj ulepszenia

  1. Plan reagowania na incydenty (IRP): Należy zadbać o to, by incydenty cybernetyczne były uwzględnione w planie gotowości na sytuacje awaryjne w ramach systemu zarządzania bezpieczeństwem (SMS). Obejmuje to jasno określone role, ścieżki eskalacji oraz szablony komunikatów.
  2. Ćwiczenia i symulacje: Należy uwzględniać scenariusze cybernetyczne w ćwiczeniach (np. awaria systemu ECDIS spowodowana złośliwym oprogramowaniem).
  3. Działania naprawcze: Po każdym incydencie lub sytuacji potencjalnie niebezpiecznej przeprowadź analizę przyczyn źródłowych i w razie potrzeby zaktualizuj środki kontroli.
  4. Ciągłe doskonalenie: Regularnie weryfikuj i ulepszaj środki bezpieczeństwa cybernetycznego w oparciu o zdobyte doświadczenia i pojawiające się zagrożenia.