Audyt cyberbezpieczeństwa w sektorze morskim
4. Plan Ochrony Statku
Opracowanie skutecznego Planu Ochrony Statku (SSP) opiera się na kompleksowej ocenie wszystkich czynników związanych z bezpieczeństwem statku, w tym cyberbezpieczeństwem. SSP musi zawierać – lub zawierać odniesienia do – konkretnych środków mających na celu eliminację słabości cybernetycznych zidentyfikowanych w trakcie Oceny Ochrony Statku (SSA). Środki te powinny obejmować procedury ograniczania zagrożeń cybernetycznych oraz zapewniać zdolność do zapobiegania incydentom, reagowania na nie oraz odtwarzania sprawności po ich wystąpieniu. Dodatkowo SSP powinien zawierać zapisy dotyczące utrzymania ciągłości działania operacji krytycznych wskazanych w SSA.
Minimalny zestaw środków, które powinny zostać uwzględnione w SSP, przedstawiono w tabeli poniżej.
Tabela 3: Zestawienie środków, które należy uwzględnić w Planie Ochrony Statku (SSP)
|
Kontrola |
Opis |
Działania inspektora |
|
Inwentaryzacja zasobów |
Utworzenie i utrzymywanie wykazu systemów cyfrowych znajdujących się na statku. Lista ta, która może stanowić część SSA, może być podzielona na systemy biznesowe, załogowe, IT oraz OT. |
Sprawdzenie, czy lista istnieje. Sprawdzenie daty ostatniej aktualizacji. Sprawdzenie, czy wyznaczono osobę/osoby odpowiedzialne za aktualizację listy. |
|
Zarządzanie aktualizacjami |
Utworzenie i utrzymywanie procesu aktualizacji oraz monitorowania wersji systemów IT/OT i oprogramowania znajdujących się na statku. |
Sprawdzenie, czy taki proces istnieje oraz czy jest opisany w SSP. Sprawdzenie daty ostatniej aktualizacji. |
|
Ochrona danych i kopie zapasowe |
Utworzenie procesu identyfikacji, klasyfikacji oraz tworzenia kopii zapasowych danych przetwarzanych i przechowywanych na statku. Dane te mogą obejmować wrażliwe dane załogi oraz dane operacyjne. |
Sprawdzenie, czy proces istnieje. Sprawdzenie, czy proces jest znany osobie wyznaczonej do spraw cyberbezpieczeństwa. Przeprowadzenie wywiadów z załogą w celu zebrania dowodów. Sprawdzenie, czy proces jest prawidłowo wdrożony na statku. |
|
Ochrona USB i zarządzanie nośnikami wymiennymi |
Ustanowienie mechanizmów ochrony systemów przed użyciem nieautoryzowanych nośników wymiennych. Ograniczenie stosowania zewnętrznych nośników danych, takich jak pamięci USB i dyski twarde. Zabezpieczenie systemów statkowych poprzez fizyczne i cyfrowe blokowanie portów USB. |
Sprawdzenie dowodów istnienia fizycznej lub cyfrowej ochrony portów USB (np. widoczne blokady fizyczne lub zastosowane oprogramowanie). |
|
Zarządzanie kontami i kontrola dostępu |
Utworzenie procesu nadawania, zarządzania oraz cofania uprawnień dostępu do kont użytkowników powiązanych z tożsamością członków załogi, a nie z zajmowanymi stanowiskami. |
Sprawdzenie, czy istnieje odpowiedni proces, lista lub oprogramowanie. Sprawdzenie, czy proces jest znany osobie wyznaczonej do spraw cyberbezpieczeństwa. Zebranie dowodów poprzez losowy wybór oficerów i zalogowanie się do ich kont. |
|
Zarządzanie siecią |
Sieć statkowa powinna być podzielona co najmniej na sieć biznesową i sieć załogową. Pożądana jest dalsza separacja pomiędzy systemami IT i OT. Sieć powinna być chroniona za pomocą technologii bezpieczeństwa, takich jak zapora sieciowa (firewall). |
Sprawdzenie, czy na statku istnieje odpowiedni sprzęt lub oprogramowanie (np. przełączniki, zapory sieciowe). Przeprowadzenie wywiadu z osobą wyznaczoną do spraw cyberbezpieczeństwa. |
|
Ochrona połączeń zdalnych |
Wszystkie systemy cyfrowe i urządzenia znajdujące się na statku, które mają dostęp do Internetu lub intranetu firmy, powinny być chronione za pomocą technologii bezpieczeństwa, takich jak zapora sieciowa lub oprogramowanie antywirusowe. |
Sprawdzenie, czy na statku istnieje odpowiedni sprzęt lub oprogramowanie. W miarę możliwości przeprowadzenie losowych kontroli systemów oraz porównanie ich z wykazem zasobów. |
|
Świadomość i szkolenia z zakresu cyberbezpieczeństwa |
Uwzględnienie cyberbezpieczeństwa w szkoleniach, ćwiczeniach i alarmach załogi. Rejestrowanie tych działań zgodnie z wymaganiami. |
Sprawdzenie dostępności certyfikatów szkoleń załogi. Sprawdzenie rejestrów, w których dokumentowane są te działania. |
|
Wykrywanie incydentów, reagowanie i odzyskiwanie |
Uwzględnienie incydentów związanych z cyberbezpieczeństwem w istniejących procedurach wykrywania, reagowania, odzyskiwania i raportowania zdarzeń. |
Sprawdzenie, czy istnieje plan reagowania na incydenty dedykowany cyberbezpieczeństwu lub uwzględniający cyberbezpieczeństwo. Sprawdzenie, czy plan zawiera procedury wykrywania i raportowania. Zebranie dowodów poprzez losowe wywiady z członkami załogi na temat istnienia i treści planu. Sprawdzenie rejestrów dotyczących ostatnich testów procesu odzyskiwania. |
Poprzez uwzględnienie tych środków SSP pomaga zapewnić, że statek jest odpowiednio przygotowany do radzenia sobie z ryzykami cyberbezpieczeństwa, minimalizując potencjalne zakłócenia oraz chroniąc bezpieczeństwo statku i jego załogi. Takie ustrukturyzowane podejście wspiera również zgodność statku z międzynarodowymi regulacjami oraz najlepszymi praktykami branżowymi w zakresie cyberbezpieczeństwa.
Niniejsza, niewyczerpująca lista mechanizmów kontrolnych ma na celu uwzględnienie wielu aspektów związanych z cyberbezpieczeństwem. Obejmują one w szczególności dostępność, autentyczność, integralność oraz poufność danych przechowywanych, przesyłanych lub przetwarzanych, a także bezpieczeństwo, wiarygodność, odporność i kontrolę wszystkich systemów i urządzeń opartych na oprogramowaniu znajdujących się na statku. Zestaw tych mechanizmów stanowi minimalny zakres elementów, które powinny być sprawdzane w ramach każdej czynności (audytu, kontroli, weryfikacji lub inspekcji) obejmującej komponent cyberbezpieczeństwa.
Tabela 4: Lista kontrolna dla inspektorów, audytorów i rzeczoznawców ds. bezpieczeństwa morskiego
|
Kontrola |
Pytania |
Odpowiedź |
Uwagi |
|
Inwentaryzacja zasobów |
1. Czy istnieje inwentaryzacja wszystkich systemów/urządzeń IT i OT znajdujących się na statku? |
T/N |
|
|
2. Czy istnieje procedura aktualizacji tej inwentaryzacji oraz dodawania nowego wyposażenia niezwłocznie? |
T/N |
||
|
Zarządzanie aktualizacjami |
1. Czy istnieje proces aktualizowania i monitorowania wersji systemów i oprogramowania IT/OT znajdujących się na statku? Jeśli tak, czy jest on opisany w SSP lub innym odpowiednim dokumencie? |
T/N |
|
|
2. Czy wyznaczono osobę odpowiedzialną za monitorowanie tego procesu, na statku lub na lądzie? |
T/N |
||
|
Ochrona danych i kopie zapasowe |
1. Czy istnieje proces identyfikacji, klasyfikacji oraz wykonywania kopii zapasowych danych przetwarzanych i przechowywanych na statku? |
T/N |
|
|
2. Czy wyznaczono osobę odpowiedzialną za nadzorowanie tego procesu? |
T/N |
||
|
Ochrona USB i zarządzanie nośnikami wymiennymi |
1. Czy porty USB we wszystkich urządzeniach na statku są zabezpieczone fizycznie i/lub cyfrowo? |
T/N |
|
|
2. Czy istnieją mechanizmy kontrolne (fizyczne i cyfrowe) chroniące systemy przed użyciem nieautoryzowanych nośników wymiennych? Jeśli tak, jakie są to mechanizmy? |
T/N |
||
|
Zarządzanie kontami i kontrolą dostępu |
1. Czy istnieje proces i/lub oprogramowanie do nadawania, zarządzania i cofania poświadczeń kont użytkowników? |
T/N |
|
|
2. Czy poświadczenia kont użytkowników są powiązane z tożsamością członka załogi, a nie ze stanowiskiem? |
T/N |
||
|
Zarządzanie siecią |
1. Czy sieci pokładowe są podzielone (segmentowane)? Jeśli tak, należy przedstawić dowody ilustrujące architekturę sieci. |
T/N |
|
|
2. Czy sieci pokładowe są chronione co najmniej jedną technologią bezpieczeństwa (np. przełącznik, zapora sieciowa itp.)? |
T/N |
||
|
Ochrona połączeń zdalnych |
1. Czy wszystkie systemy posiadające połączenie zdalne (np. dostęp do Internetu, intranetu firmy itp.) są ujęte w wykazie inwentaryzacji zasobów? |
T/N |
|
|
2. Czy systemy te są chronione co najmniej jedną technologią bezpieczeństwa (np. zapora sieciowa, program antywirusowy, IDS, IPS)? |
T/N | ||
|
Szkolenia z zakresu świadomości cyberbezpieczeństwa |
1. Czy cyberbezpieczeństwo jest uwzględnione w planowaniu szkoleń załogi? |
T/N |
|
|
2.Czy na statku przechowywana jest dokumentacja dotycząca szkoleń załogi z zakresu cyberbezpieczeństwa? |
T/N |
||
|
3. Czy załoga wie, kto jest wyznaczoną osobą odpowiedzialną za cyberbezpieczeństwo na statku? |
T/N |
||
|
Wykrywanie incydentów, reagowanie i odtwarzanie |
1. Czy istnieje plan reagowania na incydenty dedykowany cyberbezpieczeństwu lub uwzględniający cyberbezpieczeństwo? |
T/N |
|
|
2. Czy procedury zgłaszania potencjalnych incydentów cybernetycznych są zawarte w planie reagowania na incydenty? |
T/N |
||
|
3. Czy załoga jest świadoma procedur zgłaszania oraz działań początkowych w przypadku wykrycia potencjalnego incydentu cybernetycznego? |
T/N |